Bebeklerde egzama, cildi koruyan bariyerin yapısal olarak tam gelişmemiş olması ya da zayıflamasına bağlı bir sorundur. Yenidoğanlarda sıkça görülen bu durum, cildin nem tutma kapasitesini kaybederek dış etkenlere karşı reaksiyon göstermesine ve sonuç olarak egzama belirtilerine neden olur. Tıbbi adıyla infantil atopik dermatit olarak bilinen bu egzama türü, cilt yüzeyinde aşırı kuruluk, kızarıklık ve bebekte huzursuzluğa yol açan kaşıntı ile karakterizedir. Genetik yatkınlığın ve çevresel faktörlerin birleşimiyle tetiklenebilir. Doğru bir bariyer onarım rutiniyle kontrol altına alınabilir. (1) Bebeklerde egzama konusu hakkında daha fazla bilgi almak için yazımızı okumaya devam edebilirsiniz.
Bebeklik döneminde cilt yüzeyinde gözlemlenen egzama sorunları farklı nedenlerden kaynaklanabilir. En yaygın türler şu şekildedir:
- Genetik yatkınlığa bağlı gelişen atopik dermatit,
- Bebek cildinin ıslak mendil, sentetik kumaş, deterjan gibi tahriş edici maddelere temas etmesiyle ortaya çıkan kontakt dermatit,
- Genellikle saçlı deride görülen, konak olarak bilinen, yağ bezlerinin fazla çalışması ve cilt florasındaki değişimlerle seyreden seboreik dermatit. (1)(2)
Bebeklerde Egzama Nasıl Olur?
Egzama bebeklerde epidermal bariyerin inşasında önemli bir rol oynayan filaggrin proteini ve seramid gibi yapısal lipitlerin eksik üretimi sonucunda gelişen yaygın bir durumdur. Cilt hücreleri arasındaki bağların gevşemesi ve transepidermal su kaybının hızlanması ile gelişen egzama, bazı dışsal faktörlerin de etkisiyle dönem dönem şiddetlenebilir. (3)(4)
Bebeklerde egzama belirtileri temel olarak ciltte aşırı kuruluk, pembemsi veya kırmızı lezyonlar, pullanma ve bebeğin uyku kalitesini düşürecek kadar şiddetli kaşıntı hissiyle kendini belli eder. Belirtilerin türü ve şiddeti egzamanın etkilediği vücut bölgesine göre de değişkenlik gösterebilir. Lezyonların bulunduğu bölgelerde tahrişin artması durumunda yüzeyde şeffaf sıvı sızıntıları ve ince kabuklanmalar görülebilir. (5)
Bebeklerde Egzamaya Ne Sebep Olur?
Peki, bebeklerde egzama neden olur? Bebeklerde egzama sorunu cildin nem bariyerini fizyolojik olarak zayıflatan ve bağışıklık sistemini tetikleyen bazı faktörlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkabilir. Bebeklerde egzamaya neden olan durumlar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Genetik faktörler ve aile öyküsünde atopik durumların bulunması,
- Cildin pH dengesini bozan sert sabunlar ve parfümlü temizleyicilerin kullanımı,
- Ortam havasının aşırı kuru ve sıcak olması,
- Yünlü ya da sentetik içerikli kıyafetlerin ciltte yarattığı sürtünme,
- Terleme sonucu cildin tahriş olması ve nem kaybının hızlanması. (2)(7)
Bebek Egzaması Nasıl Anlaşılır?
Yenidoğan döneminde görülen cilt döküntüleri, bebek egzamasına ek olarak toksik eritem, yenidoğan aknesi gibi bazı farklı durumlardan kaynaklanabilir. Görülen lezyonların egzama kaynaklı olup olmadığının belirlenmesi için uzman hekimler tarafından klinik muayene yapılır. Egzama semptomlarının belirgin ayırıcı özelliklerini aşağıda bulabilirsiniz:
- Genel olarak cildin nemsiz ve pürüzlü bir dokuya sahip olması,
- Lezyonların yanaklar ve eklemler gibi spesifik bölgelerde yoğunlaşması,
- Bebeğin yatağa, giysilerine ya da ebeveynine sürtünerek kaşınma refleksini göstermesi.
Bu belirtileri görüyorsanız kesin teşhis için mutlaka çocuk doktorunuzu ziyaret etmeniz gerekir. (4)(8)
“Bebeklerde egzama nerelerde görülür?” sorusunun yanıtı yaş ve hareket kabiliyetine bağlı olarak değişebilir. Yaşamın ilk 6 ayında çoğunlukla yanaklar, alın, çene ve kafa derisinde başlayan egzama, bebeğin emeklemeye başladığı 6-12 aylık dönemde sürtünmenin de etkisiyle dizlerin ve dirseklerin dış yüzeylerine doğru kayma eğilimi gösterir. (1)
Bebeklerde Egzama Bakımında Banyo ve Temizlik Kuralları
Bebek cildindeki koruyucu lipit tabakasını aşındırmamak için banyo suyunun sıcak değil yaklaşık 36-37 derece aralığında tutulacak şekilde ılık olması gerekir. Sürenin 5-10 dakikayı aşmaması ve temizlik adımında sabun içermeyen, lipit takviyesi sağlayan nazik temizleme yağlarının tercih edilmesi bariyer onarımının ilk kuralıdır. Duş sonrasında hızlı bir şekilde nemlendirme adımına geçilmesi gerekir. (9)
Atoderm AD Intensive Balm
Çok kuru ve atopi eğilimli ciltler için kuruluk kaynaklı kaşıntı ve kızarıklık hissini yatıştırmaya ve cilt bariyerini güçlendirmeye yardımcı nemlendirici bakım kremi
Çok Kuru ve Atopi Eğilimli Ciltler
Atoderm Atoderm Cream Ultra
Kuru ciltler için ultra nemlendirici, besleyici ve koruyucu bakım kremi
Normal ve Kuru Ciltler
Atoderm Intensive Eye
Çok kuru ve atopi eğilimli ciltlerde göz çevresini yatıştırmaya ve onarmaya yardımcı nemlendirici bakım kremi.
Çok Kuru ve Atopi Eğilimli Ciltler
Bebeklerde Egzamaya Ne İyi Gelir?
“Bebeklerde egzama nasıl geçer?” sorusunun ilk ve en önemli yanıtı bebeğin dışsal tetikleyicilerden uzak tutulmasıdır. Bu konuda en temel yaklaşım, bebeğin cildini parfümlü ürünler, ter, yünlü giysiler gibi etkenlerden uzak tutmak, kaşıntıyı artıracak ortam sıcaklığını düşürmektir. Ayrıca banyo sonrası ilk üç dakika içerisinde bariyer destekleyici bir dermokozmetik ürünle cildi nemlendirmek ve hidrolipid filmi desteklemek egzama yönetimine belirgin bir katkı sağlayabilir. (2)(4)(9)
Bebek Egzaması için Önleyici Neler Yapılabilir?
Bebek egzamasının kontrol altına alınabilmesi için belirli yaşam tarzı değişiklikleri yapmak ve önleyici bazı bakım rutinleri oluşturmak gerekebilir. Ciltte aktif bir reaksiyon olmasa dahi bariyerin sürekli güçlü tutulması gerektiğinden bebeğin cildini günde en az iki kez parfüm içermeyen formüllerle nemlendirmek, giysilerini agresif kimyasallar barındırmayan bebek deterjanları ile yıkamak ve kaşıntı hasarını önlemek için tırnaklarını düzenli aralıklarla kesmek en etkili koruyucu adımlar arasındadır. Şiddetli durumlarda hekim tarafından reçetelendirilen topikal ürünler gerekli olabileceğinden çocuk doktorunuzdan destek almanızda fayda vardır. (1)
Kuru ve atopi eğilimli ciltlerin biyolojik ihtiyaçlarına yönelik dermatologlarla birlikte geliştirilen Bioderma Atoderm serisi, cildin doğal koruyucu bariyerini dışarıdan desteklemeyi amaçlar. Bu serinin pediatrik dermatoloji odağında formüle edilen yeni ürünü Atoderm AD Intensive Balm, bebek ciltlerinin özel lipit ihtiyacını karşılamak üzere tasarlanmıştır. Ürün, cildin hidrolipid tabakasını yeniden oluşturmaya yardımcı olan yenilikçi LipidactiveTM teknolojisine sahiptir. İçeriğinde filaggrin, loricrin ve uzun zincirli seramidler yer alır. Bu sayede, çok kuru ciltlerde eksikliği bilinen 15 temel lipiti biyomimetik bir yapıyla bir araya getirir. Formülündeki Arginine ve Glycosylceramide bileşenleri, hücreler arası bağlantıların oluşumunu destekler. Epidermal bariyerin bu şekilde güçlenmesi, kaşıntı döngüsünün kırılmasına ve inflamasyon hissinin azalmasına yardımcı olur. Bu etki mekanizması ile Atoderm AD Intensive Balm, hassaslaşan bebek cildinde rahatlama ve konfor sağlayabilir.
Atoderm Intensive Foaming Gel
Çok kuru ve atopi eğilimli ciltler için zengin içerikli temizleyici jel.
Çok Kuru ve Atopi Eğilimli Ciltler
Atoderm AD Intensive Balm
Çok kuru ve atopi eğilimli ciltler için kuruluk kaynaklı kaşıntı ve kızarıklık hissini yatıştırmaya ve cilt bariyerini güçlendirmeye yardımcı nemlendirici bakım kremi
Çok Kuru ve Atopi Eğilimli Ciltler
Atoderm Intensive Eye
Çok kuru ve atopi eğilimli ciltlerde göz çevresini yatıştırmaya ve onarmaya yardımcı nemlendirici bakım kremi.
Çok Kuru ve Atopi Eğilimli Ciltler
Photoderm Cream SPF50+
Kuru ve çok kuru ciltler için çok yüksek güneş koruyucu
Normal ve Kuru Ciltler
Bebek Egzaması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Bebeklerde egzama için hangi krem kullanılır?
Bebek egzaması için bebek cildinin pH değeriyle uyumlu, içeriğinde parfüm, alkol ve zararlı koruyucular bulunmayan seramid ve esansiyel lipitler açısından zenginleştirilmiş, dermatolojik kontrol altında test edilmiş bariyer onarıcı bir bebek egzama kremi tercih edilmelidir. (11)(12) Yalnızca lezyonlar görüldüğünde uygulama yapmak yerine bakım ve nemlendirme ürünlerinin düzenli olarak kullanılması önemlidir.
Bebeklerde alerjik egzama ne zaman geçer?
Alerjik egzamanın tamamen geçme süresi kişiye göre değişkenlik gösterir. Atopik dermatit çocuklukta başlayıp ilerleyen yaşlarda geçebilir. Özellikle epidermal bariyerin zamanla olgunlaşması ve bağışıklık sisteminin gelişmesiyle vakaların önemli bir kısmında 2 ila 3 yaş civarında belirtiler hafifleme eğilimi gösterir. (1)(10) Fakat her bireyde cilt yapısının farklı olduğu ve bazı hassas, atopiye eğilimli ciltlerde yetişkinlik döneminde de egzama sorununun devam edebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Bebek egzamasına ne iyi gelmez?
Bebek cildini kurutan aşırı sıcak banyo suyu, köpüren sülfatlı sabunlar, parfümlü bebek losyonları, terlemeye yol açan kalın giysiler ve sürtünme yaratan yünlü battaniyeler cilt bariyerini zayıflatarak tabloyu kötüleştirir. Ek olarak doğrudan cilde temas eden sert giysi etiketleri ve nemsiz ortam havası da kaşıntı döngüsünü tetikleyen gizli unsurlar arasında yer alır. Bu nedenle cildin nefes almasını kısıtlayan ve doğal lipit yapısını yoran tüm bu faktörlerden uzak durmakta fayda vardır. (1)(7)
Bebeklerde yüzde egzamaya ne iyi gelir?
Özellikle diş çıkarma ve ek gıdaya geçiş dönemlerinde tükürüğün tahriş edici etkisiyle bebeklerde yüzde egzama semptomları gelişebilir ya da var olan semptomlar şiddetlenebilir. Bu durumda yüzü sert ıslak mendiller yerine ılık suyla temizlemek ve dudak çevresi ile yanaklara tükürük temasını önleyebilecek yatıştırıcı bir bariyer kremi uygulamak cildi korumanıza yardımcı olacaktır. (13)
Bebeklerde egzama yayılır mı?
Egzama bulaşıcı bir durum olmadığı için kişiden kişiye veya bölgeden bölgeye mikrobik olarak yayılmaz. Ancak önlem alınmadığında ve bebek büyüyüp hareket kabiliyeti değiştikçe bebeklikte hafif şekilde başlayan belirtiler zamanla kol ve bacakların kıvrım yerlerine doğru yer değiştirebilir. Nemlendirme ve bariyer onarıcı bakıma özen göstermek bu gibi durumların önüne geçmenize yardımcı olabilir. (1)(5)
Kaynakça:
- https://nationaleczema.org/children/
- https://www.nhs.uk/conditions/atopic-eczema/
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4004110/
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/23408-baby-eczema
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/atopic-dermatitis-eczema/symptoms-causes/syc-20353273
- https://www.medicalnewstoday.com/articles/322435
- https://www.aad.org/public/diseases/eczema/childhood/triggers/body
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6169955/
- https://nationaleczema.org/treatments/bathing/
- https://www.aad.org/public/diseases/eczema/childhood/treat/moisturizer
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/atopic-dermatitis-eczema/expert-answers/baby-eczema/faq-20450999
- https://nationaleczema.org/treatments/moisturizing/
- https://www.health.harvard.edu/skin-and-hair-health/atopic-dermatitis-and-eczema-overview